Xung quanh kế hoạch khai thác Bô-xít Tây Nguyên

1. Tai sao ong phan doi du an khai thac bo-xit tai Tay Nguyen?

Không phải chỉ riêng tôi mà bất kỳ người Việt có lương tri nào cũng phản đối, vì đây là một dự án chưa thấy đem lại lợi ích gì cho đất nước mà nguy cơ tàn phá môi trường, tiêu diệt hệ sinh thái phong phú, và để lại những hậu quả nghiêm trọng về nguồn nước độc hại cho không chỉ riêng Tây Nguyên mà cả một vùng đồng bằng rộng lớn phía Nam Việt Nam, và không phải chỉ trong dăm mười năm mà trong ba bốn mươi năm hoặc lâu hơn thế, thì đã rành rành ra đấy. Đáng nói hơn nữa là nó đảo lộn đời sống của đồng bào người Thượng, thêm nhiều tập quán văn hóa lâu đời của nhiều tộc người Tây Nguyên rồi sẽ bị xóa bỏ. Sẽ nguy hiểm đến thế nào nếu người các dân tộc ở đây không còn không gian truyền thống để sinh hoạt và không còn duy trì được bản sắc văn hóa của mình? Anh tôi, nhà dân tộc học Từ Chi trước đây gần 20 năm đã cảnh báo việc đưa người Kinh lên thâm nhập Tây Nguyên, sẽ làm biến chất cái làng cổ truyền Tây Nguyên qua việc “tập thể hóa” đất đai du canh của họ, đẩy người bản địa vào tận chân núi, lại “soán” luôn Ông “Giàng” (Yang) mà họ thờ phụng hàng bao nhiêu đời, thay vào đấy bằng một thứ chủ nghĩa vô thần cực đoan kỳ cục mà đến bây giờ người Kinh, ngay cả những vị quan chức cấp tối cao, tôi mạnh dạn mà nói thế, cũng không sao “đeo đẳng” mãi được nữa! Một tình trạng đến thế mà còn kéo dài thì nhất định trước sau sẽ xảy ra “sự cố”. Rất tiếc, điều anh tôi cảnh báo đã bị các nhà chính trị bỏ ngoài tai và như ta thấy, cách đây một số năm đã được chứng thực tại Tây Nguyên. Nay, người ta lại đang làm một chuyện tàn phá mới đối với Tây Nguyên mà vẫn tuyệt nhiên không chịu rút ra bài học không xa, có gốc gác là sự thiếu hiểu biết và thiếu thật lòng tôn trọng văn hóa Tây Nguyên. Họ chỉ biết có cái lợi thiển cận mà cái lợi ấy cũng rất mơ hồ, và nếu dùng công thức 50/50 như lời ông Đoàn Văn Kiển Tập đoàn Than khoáng sản thì còn là vô trách nhiệm! Đem đất nước và dân tộc ra mà thử nghiệm mà về kinh tế chỉ có thể trông mong hòa trong khi về tất cả các mặt khác lại không hòa mà thua trắng, chỉ có đám “đỏ đen” chứ có ai trung thực và yêu nước mà lại chịu đựng nổi lối tư duy cờ bạc đó? Cái hậu họa dứt khoát sẽ đến ngay nhãn tiền. Vì nghĩ thế, tôi và một số anh em tâm huyết đã phản đối dự án này.

2. Mot so nguoi cho rang su hien dien cua TQ tai Tay Nguyen chinh la nguyen nhan de ho phan doi du an nay. Theo y kien ca nhan ong, tai sao ho lai coi do la mot su de doa?

Câu hỏi này không rõ. “Họ” mà quý báo nói đây là ai? Nếu là đại đa số nhân dân Việt Nam thì xin quý báo điều tra thêm trong thực tiễn. Còn nếu là những người trí thức và công dân ký tên trong “Kiến nghị” thì nội dung “Kiến nghị” đã nói cụ thể; chúng tôi lo ngại ở 4 điểm:

1. Việc lập dự án khai thác bauxite mới được công khai hóa từ cuối năm 2008 nhưng trên thực tế lại đã được ký tắt với Trung Quốc từ khá lâu trước đó mà chưa đưa ra Quốc hội phê chuẩn. Nghĩa là đối với chúng tôi, việc ký với ai cũng là quan trọng nhưng còn không kém quan trọng là nó có được tiến hành hợp pháp hay không. Tại sao lại có chuyện như vậy ở một đất nước từ lâu đã có Hiến pháp và gần đây còn ban hành hàng loạt bộ luật được Quốc hội thông qua? Đó là điều không thể lý giải. Một việc làm không hợp pháp được nhắm mắt làm ngơ thì bao nhiêu việc nữa sẽ khiến cho việc điều hành đất nước này trở nên lộn xộn, không minh bạch, xa lạ với quỹ đạo phát triển như mọi nước đã và đang đi[1] (Mới đây, ngày 4-5-2009, trả lời đông đảo cử tri Hà Nội yêu cầu đưa vấn đề khai thác quặng bauxite ở Tây Nguyên ra Quốc hội phê chuẩn và giám sát “như ý kiến của nhiều nhà khoa học và chuyên gia”, đại biểu Quốc hội Nguyễn Phú Trọng có nói: “Không phải bất kỳ vấn đề nào cũng đưa ra lấy ý kiến của Quốc hội mà còn tùy thuộc vào quy mô, tầm cỡ của các dự án. Trong khi đó, quy mô mỗi dự án bô-xít Tân Rai và Nhân Cơ mới chỉ là hơn 600 triệu đôla”. Ông còn nói thêm: “Dự án chỉ mới đang thí điểm, chưa đâu vào đâu” (xem: http://vietnamnet.vn/chinhtri/2009/05/845582/). Trong khi đó thì mạng truyền thông Trung Quốc lại xác nhận các công ty của họ đã đổ vào Tây Nguyên những khoản tiền hết sức lớn, và họ đã bắt đầu thi công từng phần của dự án chứ không phải là “chưa ra đâu vào đâu” như ông Trọng nói (xem: http://www.youyiguan.com/bbs/viewthread.php?tid=20527). Mặt khác, tuy chia ra từng dự án thì quy mô ở Tân Rai và Nhân Cơ nhỏ thật nhưng xét tổng thể cả quy hoạch bauxite Tây Nguyên hẳn phải nói là rất lớn! Báo “Du lịch” ngày 13-4-2009 đăng bài của một phóng viên lên điều tra tận nơi cho biết: “Dự án Tân Rai chính thức làm lễ khởi công tổ hợp nhà máy sản xuất Alumin vào ngày 18/11/2008. Thời gian khai thác của dự án này dự tính kéo dài trong 98 năm, trữ lượng bauxite ở Tân Rai có thể trên 700 triệu tấn. Nếu khai thác 600.000 tấn/năm thì thời gian khai thác của riêng vùng Tân Rai sẽ kéo dài 45 năm, và nếu mở rộng vùng mỏ bauxite ra Bảo Lộc, lên Di Linh thì thời hạn khai thác có thể lên tới 150 năm”. Cớ sao ta không trình Quốc hội trên Dự án tổng thể khai thác bauxite ở toàn vùng Tây Nguyên mà lại chia nhỏ ra từng dự án con để phán xét quy mô của mỗi cái là nhỏ? Hơn nữa, trong 5 tiêu chí của một dự án “cần phải đưa trình Quốc hội xét duyệt” theo Nghị quyết số 66/QH 11 ngày 29-6-2006 thì có tiêu chí thứ 4 ghi rõ “Dự án, công trình đầu tư tại địa bàn đặc biệt quan trọng đối với quốc gia về quốc phòng, an ninh”; Tây Nguyên ai cũng đều biết là “mái nhà Đông Dương” mà không đáng xếp vào tiêu chí thứ 4 sao? Hãy nghe Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh nói: “Nay lại để Trung Quốc khai thác bauxit ở Cao nguyên Trung phần thì sẽ có năm, bảy ngàn hoặc hơn một vạn công nhân hay quân nhân Trung Quốc đến cư trú và hoạt động tại đây, sẽ hình thành một “thị trấn Trung Hoa”, một “căn cứ quân sự” trên địa bàn chiến lược vô cùng xung yếu của chúng ta (vũ khí đưa vào thì không khó gì). Phía Bắc nước ta, trên biển Trung Quốc có căn cứ hải quân hùng mạnh, phía Tây Nam nước ta (Cao nguyên) Trung Quốc có căn cứ lục quân trang bị đầy đủ thì độc lập, chủ quyền mà chúng ta đã phải đổi bằng hàng triệu sinh mạng cùng xương máu sẽ như thế nào?!” (trích “Thư gửi BCT ĐCSVN và TT CPVN”). Cũng chính Kết luận số 245-TB/TW của Bộ Chính trị ĐCSVN do Thường trực Ban Bí thư Trương Tấn Sang thông báo ngày 24-4-2009 có nói rõ: “Tây Nguyên là khu vực nhạy cảm, cần đặc biệt quan tâm đến vấn đề an ninh, quốc phòng cho cả trước mắt và lâu dài, đến môi trường tự nhiên và môi trường văn hóa”. Kết luận ấy chứng tỏ Bộ Chính trị biết vị thế Tây Nguyên trọng yếu như thế nào.

Tôi không phải là người có thói quen thích theo dõi nhân sự của một đảng cầm quyền, cũng không thích nghe lời bàn tán xầm xì của dư luận, chỉ biết làm chuyên môn và tôn trọng những ai là đại diện cho quyền lực của đất nước, nhưng trước việc này cũng không khỏi băn khoăn: hình như Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng chính là một Ủy viên trong Bộ Chính trị Đảng CS thì phải. Sao ông lại trả lời cử tri của mình lạ vậy? Người ta có cảm tưởng như đại biểu Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đang… cãi lại Ủy viên BCT Nguyễn Phú Trọng, hay cũng có thể luận giải theo một hướng khác, rằng Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng muốn “giải thích lại” thực chất ý nghĩ của Ủy viên BCT Nguyễn Phú Trọng. Mong sao đó đều là những cảm giác nhầm lẫn (Được biết thêm chiều hôm qua, 14-4-2009, trong lời kết luận phiên họp của UBTVQH, ông Nguyễn Phú Trọng đã đề nghị Chính phủ “chuẩn bị một báo cáo chuyên đề riêng về chủ trương khai thác bô-xít Tây Nguyên để cung cấp đầy đủ thông tin tới các đại biểu Quốc hội”. Có thế chứ. Xin ghi nhận chuyển biến đó và hãy cứ chờ đợi, lắng nghe ý kiến của các vị. Tuy nhiên, nếu Quốc hội chỉ nghe mà không thảo luận và biểu quyết thì thưa ông Trọng, đó chẳng phải là điều người dân mong đợi).

Còn ông Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thì phải nói là càng lạ nữa. Trong buổi sáng 7-5-2009 đến thăm sức khỏe Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhân ngày kỷ niệm 55 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, trước lời khuyên thẳng thắn của Đại tướng về việc nên dừng dự án bauxite, ông nói gọn ghẽ: “Chính phủ xin tiếp thu và nghiên cứu ý kiến của Đại tướng”, các báo mừng rỡ loan tin, vậy mà cách một hôm sau, tiếp xúc với cử tri Hải Phòng, ông lại đã dõng dạc tuyên bố: Nhà nước sẽ đưa việc khai thác bauxite thành một ngành công nghiệp lớn!? Ô hay, chỉ mới qua một ngày một đêm thôi, mà cả một Chính phủ chứ có phải cá nhân ông đâu, đã “tiếp thu và nghiên cứu” xong ý kiến của vị Đại tướng nhanh thế a? Thế thì con ông và cháu ông sẽ hiểu vấn đề đạo lý và lễ nghĩa trong xã hội Việt Nam là gì? Chuyện giáo dục bằng “gương người lớn” mà không quan trọng ư? Ông có nhớ câu chuyện cổ tích về một người bố cho ông nội ăn cơm trong gáo dừa thay bát cho khỏi vỡ, vì ông nội tay đã run, và đứa con nhìn thấy liền học theo, cũng chuẩn bị sẵn hai cái gáo dừa mẻ để dành về sau cho bố mẹ, hay không? Đó là chưa nói ông đang là “tấm gương” cho cả nước nhìn vào kia mà!

2. Ai cũng biết Trung Quốc rất cần nhôm để chạy đua trong ngành tên lửa và hàng không vũ trụ, để thực hiện những tham vọng không sao dò lường hết của họ. Từ lâu họ đã ký hợp đồng khai thác thứ quặng này ở nhiều nước và xúc tiến khai thác quy mô ngay cả trên đất nước họ. Khốn nỗi công nghệ của họ chưa đạt độ an toàn môi sinh cao, lại do những nhà thầu tư nhân thậm chí là những cai đầu dài vô học di cư bất hợp pháp chạy đua khai thác, đã gây ra những tai họa khủng khiếp ở lục địa Đen khiến cả thế giới đều lo lắng, và họ cũng đã phải đóng cửa rất nhiều mỏ quặng bauxite ở ngay trên đất nước họ[2 ] (Theo GS Nguyễn Ngọc Trân trong bài “Khai thác bauxite Tây Nguyên: 3 vấn đề, 3 kiến nghị” công bố ngày 8-4-2009 thì “Gần đây thôi, Trung Quốc đã ra lệnh đóng cửa 100 mỏ bô-xít vì gây ô nhiễm môi trường trầm trọng. Mỏ bô-xit Nhữ An đã bị đóng cửa sau một năm hoạt động vì nguồn nước bị ô nhiễm nặng nề, cùng nhiều chứng bệnh lạ xuất hiện. Nước này cũng ra quy định các doanh nghiệp khai thác bô-xit chính quy phải trả lại hiện trạng đất đai như ban đầu sau 4 năm khai thác, nếu không đáp ứng tiêu chuẩn này sẽ bị đóng cửa vĩnh viễn” (Xem: http://www.tuanvietnam.net/news/InTin.aspx?alias=thongtindachieu&msgid=6620). Cũng xin xem Dương Danh Dy: “Tìm hiểu tình trạng ô nhiễm môi trường klhi khai thác bauxit tại một vài nơi ở Trung quốc” (http://www.bauxitevietnam.info/tulieu/081128_timhieuonhiemotq.htm)). Thế thì làm sao mà tin họ được chứ! Thế mà lại ký hiệp ước mời họ đến khai thác bauxite trên đất nước mình, có phải là đã chuyển gánh nặng ô nhiễm tại đất nước Trung Hoa mênh mông sang mảnh đất Việt Nam bé nhỏ, để 84 triệu nhân dân Việt Nam gánh chịu thay cho 1 tỷ 3 dân của họ hay không? Sao lại có chuyện lạ đời đến thế? Ai, người Trung Hoa hay người Việt, đã tính chuyện lạ đời như thế?

3. Giới chuyên môn thừa biết đặc điểm quặng bauxite ở Việt Nam đòi hỏi một kỹ thuật khai thác khác với khai thác quặng bauxite ở Trung Quốc[3] (Xem thêm bài “Vấn đề công nghệ và môi trường trong khai thác bauxite ở Tây Nguyên” của GS TS Nguyễn Thanh Sơn trên báo “Tia sáng” ngày 4-5-2009 (http://www.tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=76&News=2825&CategoryID=3). Thế mà ta lại du nhập công nghệ khai thác bauxite Trung Quốc vào Việt Nam kể cả du nhập nhà máy của họ. Lấy gì bảo đảm rằng những công nghệ khai thác ấy thích hợp với yêu cầu kỹ thuật khai thác bauxite của chúng ta, bớt tốn kém và đưa lại hiệu quả? Những gì người Trung Quốc đã làm ở châu Phi, nơi mà ngay cả ở nhiều mỏ đồng họ cũng phải cuốn xéo, chẳng là bài học đáng học hay sao? Tại sao cứ phải “cố đấm ăn xôi” (mà đã chắc đâu có xôi để ăn) như vậy?

4. Việc đưa công nhân Trung Quốc vào Tây Nguyên cũng là cả một vấn nạn khiến chúng tôi lo lắng. Tuy thông báo 245-TB/TW của BCT Đảng Cộng sản vừa rồi có nói “chưa chủ trương bán cổ phần cho tổ chức và cá nhân nước ngoài”, và có chỉ thị về việc “sử dụng người lao động địa phương”, điều này có làm yên lòng chúng tôi ít nhiều, nhưng báo chí của Việt Nam trước đấy đều cho biết kể từ cuối năm 2008, các Công ty Trung Quốc đã đưa công nhân vào làm việc ở Tân Rai – và đưa vào nhiều rồi. Thế nghĩa là ông chủ có thể “chưa sẵn sàng dọn cỗ” nhưng đã có các loại “bất tốc chi khách” – khách không mời mà đến. Lạ lùng hơn nữa là những người ngoại quốc này còn làm việc một cách bất hợp pháp tại Việt Nam vì nhiều người trong số đó đến nước chúng tôi bằng visa du lịch chứ không phải visa làm việc – họ đâu được phép chuyển đổi từ “khách du lịch” sang “công nhân khai mỏ”?! Đối phó với các loại “khách” này sẽ ra sao, trong khi người Việt còn thất nghiệp và đi nhiều nước kiếm việc làm? Phải chăng là mình đã tự làm khó cho mình (nên nhớ xét về tỷ lệ, mật độ dân số ở Việt Nam hiện đã gấp đôi Trung Quốc)?

3. Xin duoc hoi ong voi nguoi Viet thi TQ co y nghia nhu the nao (ke thu cu, ke thu tiem an, doi thu hay nguoi anh lon)?

Chúng tôi coi nhân dân Trung Quốc là bạn như mọi dân tộc khác ở gần cũng như ở xa Việt Nam. Chúng tôi nghĩ, nhân dân Việt Nam cần học hỏi mọi đức tính tốt đẹp của nhân dân Trung Quốc và củng cố mối quan hệ láng giềng giữa hai nước thật tốt. Đó là điều kiện để cả hai dân tộc cùng phát triển trong hòa bình, trong xu thế của nền kinh tế thị trường mang tính toàn cầu hóa hiện nay. Nhưng giai cấp thống trị Trung Hoa đủ các mầu sắc từ sắc vàng các triều đại xưa đến sắc đỏ triều đại nay thì luôn luôn có dã tâm bành trướng, không phải chỉ bành trướng sang Việt Nam mà còn sang nhiều nước láng giềng, chuyện này lịch sử đã và vẫn đang còn ghi chép. Chỉ hai sự kiện này là đủ để hiểu “tim đen” của các “đồng chí Trung Quốc”: năm 1956, lợi dụng lúc quân Pháp rút khỏi Hoàng Sa, chính quyền miền Nam Việt Nam chưa tiếp quản kịp, Trung Quốc liền tức tốc cho quân ra chiếm; năm 1974, biết tình thế nguy cấp của chính quyền Sài Gòn, Trung Quốc cũng tức tốc thực hiện chiến thuật cũ, chiếm trọn cả quần đảo Hoàng Sa. Đó là thời của vũ lực. Nay đã sang thời kỳ mới, xâm lăng bằng kinh tế và văn hóa, tiêu diệt bà con láng giềng bằng gây ô nhiễm… Bởi thế, trong huyết quản con người Việt Nam vẫn sẵn có ý thức cảnh giác với mọi nguy cơ và phương thức xâm lược, và luôn luôn tự củng cố nội lực bằng tinh thần đoàn kết rộng rãi, điều ấy là dễ hiểu[4] (Mới đây thôi giới blogger Việt Nam mới phát hiện một vụ việc có thể nói là tày trời: Bộ Thương mại, nay là Bộ Công thương, đã ký kết xây dựng một trang mạng chung với truyền thông Trung Quốc có cả phần tiếng Việt và tiếng Hoa để đưa tin về việc hợp tác kinh tế việt-Trung. Ngày khai trương có mặt cả 3 vị đứng đầu Đảng và Nhà nước hai bên là đồng chí Hồ, đồng chí Nông và đồng chí Nguyễn, cùng kích hoạt cho trang mạng đi vào hoạt động. Nhưng hỡi ôi, chỉ sau ít lâu thì mới biết, nhiều bài được phát trên trang tiếng Việt mang tên miền Việt Nam lại đưa những tin xuyên tạc rất thậm tệ đối với Việt Nam. Hỏi đến những người chủ trì trang mạng ở Bộ Công thương thì họ đành lắc đầu, không có cách gì để xóa, bởi một lẽ giản đơn là máy chủ do phía Trung Quốc nắm giữ. Trang mạng “Bauixite Việt Nam” đã loan báo kịp thời trong bài “Giao trứng cho ác”, có hình ảnh cả ba đồng chí lãnh đạo tươi cười đứng sát bên nhau trong ngày khởi động cái phương tiện truyền thông gây tai vạ chết người cho dân tộc chúng ta (xin xem: http://www.pagewash.com/nph-index.cgi/010110A/uggc:/=2fjjj.onhkvgrivrganz.vasb/lxvra/090513_tvnbgehatpubnp.ugz); còn “Blog Lê Tuấn Huy” thì nêu vấn đề hình như đã chạm tới bản chất: “Đồng tiền và chủ quyền” (http://blog.360.yahoo.com/blog-bfvqsbM9frIQmHcPB6d2QS4LkA–?cq=1&p=895); và “Blog Osin” gọi đó là “Giao trứng cho Trung Quốc” (http://www.blogosin.org/?p=898). Thử hỏi, với những chuyện chơi khăm kiểu đó, các “đồng chí Trung Quốc” thực hiên “16 chữ vàng” với Đảng Việt Nam có thật là “lòng vàng” hay không, hay là chỉ “lòng vàng” với Đảng mà “dạ tối thui” với đất nước và nhân dân này? Ngoài ra, dù gì đi nữa, dù vô tình hay cố ý, ngây thơ hay dại dột, thì vẫn cứ nhất thiết phải truy cứu: người nào ở cấp nào đã bị kẻ khác “làm xiếc” và người nào ở cấp nào là Lê Chiêu Thống trong trường hợp giao truyền thông cho Trung Quốc “nắm gáy” nói trên?).

4. Cac ong dang kien nghi gi tu phia chinh phu?

“Kiến nghị” đề ngày 12 tháng Tư năm 2009 của chúng tôi yêu cầu Chính phủ hãy dừng toàn bộ việc khai thác bauxite ở Tây Nguyên, có tổ chức giám sát chặt chẽ, và đưa dự án khai thác đó ra thông qua Quốc hội để Quốc hội xem xét thấu đáo tính chất tiền khả thi của nó, sau đó phê chuẩn hoặc bác bỏ là toàn quyền của Quốc hội. Nhưng cũng trong “Kiến nghị”, chúng tôi lại cũng khẩn thiết kêu gọi Quốc hội hãy “thấu suốt được tinh thần của đại đa số dân chúng không muốn dự án này tiếp tục vì tất cả những hệ lụy nặng nề của nó” để Quốc hội có quyết định hợp lý hợp tình.

5. Cac ong keu goi moi nguoi tham gia hoat dong cua minh bang cach nao?

Thực ra chúng tôi không kêu gọi mọi người tham gia ký vào “Kiến nghị” mà lúc đầu chỉ gửi e-mail đến 15 người bạn nhờ góp ý tư vấn cho mình. Không ngờ đây vốn là một mối quan ngại đã nung nấu sẵn trong tâm can nhiều người chỉ chờ dịp là bùng phát, nên “Kiến nghị” được nhiệt liệt hưởng ứng, người này truyền cho người kia, rốt cuộc đến chiều ngày 16 (sau 4 ngày) thì đã có 133 người ghi tên vào danh sách, trong đó có rất nhiều nhà khoa học hàng đầu, văn nghệ sĩ tiêu biểu ở trong nước cũng như ngoài nước. Và cho đến nay con số đã trên 1.000 người. Tuy nhiên, quan điểm nhất quán trước sau của chúng tôi là muốn cho Nhà nước thấy sự thành tâm của mình, đây không phải là một việc gì khuất tất, nên những ai muốn ghi tên phải có đủ thông tin về nhân thân và về địa chỉ cư trú cụ thể. Vì thế, trong danh sách gửi lên cũng chỉ mới chọn lọc được 400 người và sắp tới sẽ có thêm 200 người nữa; những người còn lại phải bổ sung một số thông tin còn thiếu thì mới được gửi tiếp[5] (Hiện nay, Danh sách đợt 3 đến con số 600 đã công bố, chúng tôi sắp công bố Danh sách đợt 4 để gửi lên Nhà nước, đến hơn 1.000 người. Tiến độ có chậm trễ so với lượng người đăng ký (quá chậm trễ là khác) vì chúng tôi đều làm việc “tay trái”).

6. Theo du kien se co mot cuoc tu hop, trong hoa binh, vao ngay 23/4 de bay to su phan doi doi voi viec tien hanh du an. Xin duoc hoi ly do gi da khien cho cuoc tu hop ay khong dien ra?

Chúng tôi không biết đó là dự kiến của ai, riêng chúng tôi không hề đề xuất dự kiến này.

8. Xin cho biet ke hoach trong tuong lai cua cac ong la gi?

Việc lưu truyền bản “Kiến nghị” trên các trang mạng kể từ ngày 12-4-2009 làm cho ba người soạn thảo chúng tôi liên tiếp nhận được một số lượng e-mail hưởng ứng không sao trả lời xuể. Vì thế, đến ngày 22-4-2009 thì chúng tôi đành phải lập một Blog “Bauxite Việt Nam” (http://vn.myblog.yahoo.com/huechivn2009) để tiếp nhận thông tin từ khắp bốn phương. Nhưng rồi số lượng người truy cập cũng nhiều đến mức quá tải, đến ngày 28-4-2009 đã có hơn 41 vạn lượt người vào xem. Thế là đến ngày 27 tháng Tư năm 2009 chúng tôi lại phải chuyển đổi từ blog sang Website “Bauxite Việt Nam” (http://www.bauxitevietnam.info) do một số anh em tâm huyết đứng ra điều hành. Đến nay mới chỉ qua một ngày mà đã có hơn 36.000 lượt người truy cập[6] (Tính đến chiều 14-5-2009 đã có trên 40 vạn lượt người vào xem trang mạng của chúng tôi. Sở dĩ nói một cách phỏng đoán thế thôi vì tự nhiên trang mạng bauxitevietnam.info đang yên lành bỗng gặp “trục trặc”, vào mạng vẫn được, song upload thì không được nữa, và số lượng người truy cập hiển thị trên trang web cũng bị xóa. Ai mà lo ngại ảnh hưởng của trang mạng vốn tuân thủ nghiêm chỉnh phép nước của chúng tôi thế nhỉ? Chắc đây phải là “kẻ địch”, “mưu toan phá hoại đất nước”, nói như Thông cáo báo chí ngày 28-4-2009 của Bộ Công thương).

9. Cung co cac quoc gia khac nhu My dang can nhac khai thac khoang san tai VN. Cac ong co phan doi nguoi My toi VN ko? Neu khong, tai sao ong lai Kien nghi nhu vay?

Chúng tôi không hề phản đối người Mỹ tới Việt Nam đặt quan hệ bình thường về nhiều mặt. Trái lại, việc củng cố mối quan hệ Việt-Mỹ giúp cho Việt Nam phát triển là một yêu cầu tối cần thiết. Nhưng nếu người Mỹ đến chỉ để khai thác bauxite ở Tây Nguyên thì mọi vấn đề đang đặt ra về môi sinh, về văn hóa, về lợi nhuận… vẫn như thế, có khác gì đâu. Chúng tôi không kỳ thị các công ty Trung Quốc, mặc dù công nghệ Trung Quốc chắc chắn là kém xa Mỹ – và đã từng để lại nhiều hệ lụy nặng nề cho đất nước chúng tôi như các nhà máy mía đường Trung Quốc mà Nhà nước chúng tôi từng nhập về cách đây hàng chục năm làm cho ngành mía đường Việt Nam thua lỗ chỏng gọng vì dây chuyền công nghệ cũ mèm. Người nhập kiếm được một món béo bở, tất nhiên, còn dân chúng phải è cổ ra gánh chịu mọi hậu quả, ai mà chả thấy[7] (Ngay chính một trang mạng của Trung Quốc 中军网　www.milchina.com 日期：2009-5-6 10:14:12 来源: 编辑：中军编辑 3984582, trong bài “Cuộc cạnh tranh bô-xít Tây Nguyên giữa hai nước Trung Quốc và Mỹ” cũng thừa nhận chính sách đưa các dây chuyền công nghệ đã bỏ đi cũng như các công nghệ lạc hậu của Trung Quốc vào đầu tư tại Nam Trung Bộ Việt Nam từ lâu đã gây ra ô nhiễm tệ hại và làm cho người Việt Nam thêm nghi ngại Trung Quốc, “Nếu không phân tích vấn đề sâu sắc và có thái độ tự mình phản tỉnh, từ góc độ bản thân tiến hành kiểm thảo tìm ra mấu chốt… chúng ta sẽ ngã lộn nhào xuống hố”). Vấn đề mà chúng tôi quan tâm là phải bảo vệ sự an bình của Tây Nguyên bằng mọi giá, hơn nữa cũng phải bớt dần đi cái lối làm kinh tế theo kiểu cứ moi khoáng sản lên để bán. Cái đó là một biện pháp “bóc ngắn cắn dài” chỉ làm cho kinh tế Việt Nam ngày càng tụt hậu so với nền kinh tế các nước hiện đại.

10. Theo ong thi cac cty VN ky hdong voi cong ty cua TQ khi nao vay?

Việc này không có báo chí nào đưa, có lẽ cũng là điều cấm kỵ sao đó nên tôi không thể trả lời quý báo chính xác được. Trên ba số báo mạng Vietnamnet bằng tiếng Anh ra các ngày 23-09-2004, 14-10-2005 và 02-11-2005 có nhắc rằng dự án ký kết đã được duyệt, số tiền là bao nhiêu bao nhiêu, nhưng lại không hề ghi rõ ngày tháng hai bên đặt bút ký. Có lẽ “lề đường bên phải” phải dùng đến loại giày riêng, buộc báo chí phải “gọt” hết những con số thòi ra như vậy cho “vừa giày”. Chỉ biết đến nay, theo trang mạng BBC, Công ty Chinalco đã đưa người vào khai thác ở Tây Nguyên rồi[8] (Trong “Thư ngỏ” số 2 gửi lên các vị đứng đầu cơ quan quyền lực Nhà nước ngày 7-5-2009, chúng tôi đã tra tìm được các “bản ghi nhớ” ký với nhau giữa các công ty TQ và Việt Nam từ 2001 đến 2007; như vậy, câu trả lời này đã được bổ sung cụ thể và rõ ràng).

11. Cho toi thoi diem hien tai, theo ong duoc biet, da co bao nhieu cong nhan TQ dang lam viec o cong truong?

Đây cũng là một “bí mật nhà nước” mà báo chí không được phép để lộ. Trên Vietnamnet ngày 14-4-2009 có nói tới 20 dãy nhà tập thể dành cho công nhân Trung Quốc ở khu mỏ Tân Rai và quang cảnh hoạt động nhộn nhịp mua bán của đám công nhân nói tiếng Hoa đang sinh sống ở đây, chứ không nói rõ số lượng bao nhiêu. Tất nhiên 20 dãy nhà kia chỉ là nhà cho công nhân làm việc cơ bắp chứ chuyên gia kỹ sư Trung Quốc thì đều ở các ngôi nhà ngoài thị trấn. Tuy vậy cũng trong bài báo ấy lại có để lộ rằng: theo lời một chủ quán ăn là Phượng thì số lượng công nhân Trung Quốc ở khu mỏ vào khoảng 800 người. Còn theo trang mạng “Sài Gòn tiếp thị” ngày 15-4-2009 thì những đợt công nhân Trung Quốc đầu tiên đã đổ bộ vào Tân Rai từ tháng Mười một năm 2008, mới đầu khoảng 700 người, nhưng vào những thời điểm làm nước rút, số lượng có thể lên đến 2.000 người. Cần chú ý thêm là cũng theo các báo trên, công nhân người Việt ở đây rất ít; quá ít người dân địa phương được nhận vào làm. Riêng ở Đắc Nông, tức ở khu mỏ bauxite Nhân Cơ, nơi hiện đang xúc tiến mạnh việc xây dựng nhà máy luyện alumin Nhân Cơ do Tập đoàn Chalco Trung Quốc trúng thầu chính, thì theo báo điện tử Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV News) vào thời gian cao điểm có thể có 2.000 người Trung Quốc làm việc tại đây (trích lời ông Bùi Quang Tiến, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Alumin Nhân Cơ – TKV), nhưng sau đó, ông Ngô Tố Ninh, lãnh đạo Công ty cổ phần Alumin Nhân Cơ – TKV lại đã cải chính rằng con số nêu trên là chưa chính xác, bởi vào thời gian cao điểm, trên công trường xây dựng nhà máy chỉ có gần 3.000 lao động làm việc mà thôi (Vietnamnet ngày 26-4-2009). Chỉ chừng đó cũng đủ thấy một chuyện không có gì ghê gớm cả mà đối với thông tin truyền thông Việt Nam vẫn là cả một trò… “ú tim”. Trong khi ở Tân Rai người ta không nhận công nhân người Việt thì liệu 3.000 công nhân tại Nhà máy alumin Nhân cơ do Tập đoàn Chalco cai quản có được bao nhiêu người Việt? Muốn điều tra cho rõ điều này chắc phải có một đội ngũ các nhà xã hội học chịu khó xin phép đến Nhân Cơ hỏi chuyện từng người bằng tiếng Hoa, tiếng Việt, hoặc bằng tiếng của người dân tộc bản địa rồi cứ thế làm một phép cộng tỉ mỉ mới biết đích thực có bao nhiêu trong số 3.000 công nhân kia là người Việt Nam[9] (Không phải chỉ ở Tây Nguyên, rất nhiều nơi trên đất nước Việt Nam, công nhân Trung Quốc đã sang làm việc tại các nhà máy, xí nghiệp, công trường đông đặc. Xin xem bài “Lao động phổ thông nước ngoài đổ vào Việt Nam” của Cầm Văn Kình và Đăng Nam trên báo “Tuổi trẻ” ngày 16-4-2009 và trên trang mạng http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=311388; và các bài: “Người Quảng Tây ở Quảng Nam” trên báo “Sài Gòn tiếp thị” 5-5-2009 (http://www.sgtt.com.vn/Detail29.aspx?ColumnId=29&newsid=50976&fld=HTMG/2009/0505/50976); “Thợ Việt - Trung đón tết trên công trường thủy điện” trên báo “Quảng Nam” ngày 19-1-2009 (http://baoquangnam.com.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=16125&Itemid=202)).

>> Đại dự án bô-xít Tây Nguyên và ý kiến nhiều chiều

Các ĐBQH đề nghị Chính phủ báo cáo riêng về bô-xít Tây Nguyên. Ảnh minh họa Trí Dũng

Như vậy, mặc dù Thủ tướng đã giao một số bộ, ngành chuẩn bị báo cáo chủ trương và quy hoạch khai thác bô-xít Tây Nguyên để đưa vào báo cáo chung về kinh tế - xã hội, nhưng Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng và các đại biểu đều mong muốn Chính phủ chuẩn bị một chuyên đề riêng để trình Quốc hội.

Tiếp thu ý kiến này, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cho hay, sẽ báo cáo Thủ tướng để chuẩn bị một báo cáo riêng về bô-xít Tây Nguyên để gửi Quốc hội. "Những vấn đề mà đại biểu QH và người dân quan tâm, nhất là các vấn đề thời sự, Chính phủ sẽ tiếp thu và có báo cáo riêng", ông Phúc nói.

Báo cáo kết quả phân giới cắm mốc biên giới Việt - Trung

Khai mạc vào ngày 20/5 và dự kiến kéo dài 1 tháng, kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XII sẽ xem xét các báo cáo chung về tình hình triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2009, về ngân sách nhà nước, việc điều chỉnh các chỉ tiêu kinh tế - xã hội...

Ngoài ra, Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng cho biết, Chính phủ sẽ trình thêm một số báo cáo riêng về các vấn đề thời sự nổi cộm gần đây, để xin ý kiến Quốc hội. Chẳng hạn, về nguồn vốn kích cầu, việc miễn, giảm, giãn thuế thu nhập cá nhân, dự án đầu tư tại Venezuela của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (thực chất đã ký kết từ trước)...

Mặc dù rút gọn thời gian, nhưng kỳ họp sẽ vẫn cố gắng đảm bảo chất lượng, dành thời gian bàn bạc, xem xét và quyết định những chủ trương lớn. Do đó, ngoài báo cáo tổng hợp, theo Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng, trong từng lĩnh vực, sẽ có những báo cáo cụ thể gửi riêng để đại biểu tham khảo, không cần đọc trước Hội trường.

Theo Chủ nhiệm Văn phòng QH Trần Đình Đàn, kết quả công tác phân giới cắm mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc, theo dự kiến, sẽ được báo cáo công khai tại Hội trường. Ngoài ra, có thể gửi tài liệu (đóng dấu mật) tới đại biểu, để tạo điều kiện cho đại biểu nắm bắt tốt hơn vấn đề.

BXTN:- Nên lưu ý thực trang công nhân Trung Quốc sang giành mất việc của người lao động Việt Nam, và được trả lương cao hơn nữa.

Ngoài ra, do tầm quan trọng của vấn đề, Quốc hội cũng sẽ dành hẳn 1 ngày để thảo luận về Đề án đổi mới cơ chế tài chính giáo dục giai đoạn 2008 - 2012, thay vì chỉ dành nửa ngày như chương trình dự kiến.

Thông qua Luật Quy hoạch đô thị

Tại kỳ họp này, Quốc hội cũng sẽ biểu quyết thông qua 5 dự án luật: Luật Quản lý nợ công, Luật Quy hoạch đô thị, Luật Bồi thường nhà nước, Luật Cơ yếu, Luật Lý lịch tư pháp.

Ngoài ra, Quốc hội cũng sẽ biểu quyết 8 dự án luật sửa đổi bổ sung khác như: Luật sửa đổi bổ sung một số điều của các luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản; Luật Di sản văn hóa... và thông qua Nghị quyết về Đề án đổi mới cơ chế tài chính giáo dục giai đoạn 2008 - 2012.

5 dự án luật khác sẽ được xem xét, cho ý kiến lần đầu, như Luật Viễn thông, Luật Khám chữa bệnh...

Ngoài phiên khai mạc, các phiên thảo luận khác về kinh tế - xã hội và chất vấn (2 ngày rưỡi) sẽ được truyền hình trực tiếp.

• Lê Nhung

Dù đưa lao động phổ thông qua đã ba năm, công trình sắp hoàn thành, phòng thanh tra của sở Lao động – thương binh và xã hội tỉnh đã nhắc nhở nhưng các công ty sử dụng lao động Trung Quốc vẫn không có báo cáo nào. Ngày 12.5, ông Võ Duy Thông, phó giám đốc sở Lao động – thương binh và xã hội tỉnh Quảng Nam, quyết định thành lập tổ kiểm tra đi kiểm tra xử lý vụ việc trong tuần tới. Đến tháng 5.2009, riêng tại huyện Đông Giang có 523 người Trung Quốc đang sinh sống và làm việc tại hai công trình thuỷ điện Za Hung và Sông Kôn 2.

Trong khi đó sở Lao động – thương binh và xã hội tỉnh Lâm Đồng cũng đã xử phạt các nhà thầu Trung Quốc với mức 7,5 triệu đồng/nhà thầu vì chưa thực hiện thủ tục về sử dụng lao động nước ngoài. Đây là những nhà thầu đang thi công tại công trường bauxite Tân Ray, huyện Bảo Lâm, sử dụng 567 lao động là người Trung Quốc.

BXTN:- Đoạn văn cuối cùng ở trên đã bị gỡ xuống khi kiểm ra vào lúc 6h15' tối 14/5/2009.

Đoàn Nguyễn

Dự án bauxite ở Tây Nguyên vẫn là đề tài đang được công luận đặc biệt quan tâm. Sau khi bản kiến nghị dừng dự án bauxite với 135 chữ ký của giới trí thức trong và ngoài nước gửi đến Quốc Hội thì chính phủ đã có những phản hồi mà nhiều người cho rằng tích cực.

Tuy nhiên, một thông cáo báo chí gửi đi từ Bộ Công Thuơng lại bị giới trí thức trong nước cho là thiếu thiện chí và có ý chụp mũ những người ký tên vào bản kiến nghị này.

Để phản biện lại thông cáo này, nhóm vận động chữ ký đã gửi tiếp một bản kiến nghị thứ hai cho ba nhân vật cao cấp nhất của Việt Nam là Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và Chủ tịch Quốc Hội Nguyễn Phú Trọng.

Mặc Lâm phỏng vấn GS Nguyễn Huệ Chi, người đồng chủ trương và viết bản kiến nghị này, để tìm hiểu thêm vấn đề.

Dự luận hoan nghênh

Mặc Lâm : Thưa Giáo Sư, sau khi bức thư ngỏ thứ hai được gửi đi thì tín hiệu của dư luận phản hồi lại như thế nào?

GS Nguyễn Huệ Chi : Từ hôm qua đến nay dư luận phản hồi đối với thư ngỏ số hai của chúng tôi rất là sôi động, hoan nghênh lá thứ ngỏ của chúng tôi. Tất nhiên là chúng tôi vẫn ở trong tinh thần là rất tôn trọng đường lối giữ nước và phát triển đất nước, phải có hai vế là giữ nước cho an toàn và phát triển đất nước, nhưng mà giữ nước an toàn và phát triển đất nước trên cơ sở một nền dân chủ và công bằng.

Mặc Lâm : Theo báo chí thì Bộ Trưởng Bộ Công Thương là ông Phạm Khôi Nguyên đã có mặt tại Tây Nguyên để kiểm tra về những vấn đề dư luận phản biện, Giáo Sư có cho rằng đây là một dấu hiệu lắng nghe hay không?

GS Nguyễn Huệ Chi : Chúng tôi cũng suy nghĩ rất nhiều về việc ông Nguyên lên kiểm tra tại hiện trường và đưa ra những ý kiến rằng là hố để chứa bùn đỏ chưa đạt tiêu chuẩn và một số những hạng mục chưa đáp ứng được cái yêu cầu cao về phương diện môi trường cũng như là phương diện kỹ thuật. Và ngày hôm qua ông Trương Tấn Sang là uỷ viên Bộ Chính Trị có cho công bố là phải kiểm tra lại rất nhiều, nhưng mà trong đó là tài nguyên khoáng sản của đất nước.

Đấy là những tín hiệu mà theo chúng tôi là đáng chú ý. Tất nhiên tiếng nói của trí thức chắc chắn là đến tai các ông, mặc dù trong thứ ngỏ thứ hai chúng tôi đã nói là "lá thư tâm huyết" của những người có công lớn với đất nước như là Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Mặc Lâm : Giáo Sư và những người chủ trương đã gửi thư ngỏ thứ hai để phản biện lại thông cáo báo chí của Bộ Công Thương vì những lý do gì?

GS Nguyễn Huệ Chi : Sở dĩ phải trả lời Bộ Công Thương vì thực tế là Bộ Công Thương đã đưa ra một thông cáo báo chí có thể nói là làm vội vã để chống lại một kiến nghị do hàng ngàn người ký tên, mà chắc là cũng do phải theo lệnh bề trên thôi, chứ còn chúng tôi cũng thừa biết rằng những người đứng đầu Bộ Công Thương làm sao mà có thể đối đáp được với chúng tôi vì chúng tôi có bằng cớ, chúng tôi là những nhà khoa học cho nên chúng tôi làm thực chứng, bằng cớ rõ ràng.

Còn các ông ấy thì một mặt rất hạn chế về học vấn, bởi vì chúng ta đã biết cái việc đào tạo quan chức ở Việt Nam có xuất phát từ học vấn đâu, có xuất phát từ giáo dục đâu. Cho nên chúng tôi rất thông cảm với các ông ấy, không trách các ông ấy làm gì, nhưng mà ít ra khi các ông ấy làm cái việc gọi là hầu hạ bề trên thì các ông ấy phải giữ cho được tư cách, tức là sự trung thực.

Có những điều mình thấy rằng không thể cưỡng lại bề trên nhưng mình không nên nói. Các ông ấy đã nói liều cho nên chúng tôi cũng phải đắn đo rất kỹ, cuối cùng thì chúng tôi thấy phải nói lại cho nó rõ các sự thiếu trung thực của Bộ Công Thương, cái sự hù doạ một cách rất là khôi hài của Bộ Công Thương trong việc gán ghép một cái kiến nghị hết sức chính đáng của hàng ngàn con người.

Phản ứng của Chính quyền?

Mặc Lâm : Và những giới chức được nêu tên trong bản kiến nghị thứ hai gồm có Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng, Chủ Tịch Nước Nguyễn Minh Triết và Chủ Tịch Quốc Hội Nguyễn Phú Trọng có phản hồi cụ thể gì hay chưa?

GS Nguyễn Huệ Chi : Rõ ràng là các ông ấy làm thinh và thái độ của ông Nguyễn Tấn Dũng theo tôi là khó hiểu. Mới hôm trước thì "xin tiếp thu ý kiến của đại tướng" nhân ngày kỷ niệm 55 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, nhưng mà hôm sau nói với cử tri Hải Phòng thì lại nói ngay rằng "phải biến cái khai thác bauxite thành một công nghiệp lớn" thì theo tôi là khó hiểu, có chể nói là kỳ quái trong một đất nước trọng lễ nghĩa như đất nước này.

Thế nhưng điều ấy nó cũng phản ánh một điều, tức là các anh đã bị chạm phải những tiếng nói mà các anh thấy rằng không thể hoàn toàn làm ngơ được.

Mặc Lâm : Đó là những gì mà Thủ Tướng Dũng đã làm, còn ông Chủ Tịch Quốc Hội - Nguyễn Phú Trọng thì sao, thưa Giáo Sư?

GS Nguyễn Huệ Chi : Ông Nguyễn Phú Trọng là người đứng đầu quốc hội, chủ tịch quốc hội, mà quốc hội là nơi soạn thảo ra pháp luật, thay đổi cả hiến pháp, thế mà ông ấy nói rằng "theo quy định của Quốc Hội thì với số tiền như thế, như thế... không thể đưa ra bàn".

Anh chịu áp lực của pháp luật và hiến pháp, khi anh đứng đầu để soạn thảo ra hiến pháp và pháp luật, một vấn đề quan trọng như thế lẽ ra anh phải nói rằng là rõ ràng ở đây phải đưa ra bàn bởi vì nó nằm trong 1 trong 4 điều mà phải đưa ra bàn ở quốc hội nếu như cái dự án ấy ở vào cái vị thế quan trọng, hiểm yếu của đất nước. Thế mà anh lại lờ cái việc ấy đi để anh chỉ nói đến số tiền. Cho nên tất cả những lời lẽ như thế cho ta thấy một sự lúng túng.

Mặc Lâm : Giáo Sư có hy vọng những kết quả khả quan từ hai bức thư ngỏ mà Giaó Sư và những người chủ trương đang theo đuổi hay không?

GS Nguyễn Huệ Chi : Tôi nghĩ là về phương diện nào đó cho thấy thiện chí của người ta trong việc phản hồi một cách gián tiếp những điều mà dư luận đặt ra, trong đó không phải chỉ có lá thư kiến nghị và những bức thư ngỏ của chúng tôi, mà chắc đây là tiếng nói dậy sóng của toàn thể dân tộc, mà tâm huyết nhất là hai lá thư và lời nói thẳng của Đại Tướng vào đúng hôm chiến thắng Điện Biên Phủ.

Trong thư ngỏ số 2 của chúng tôi, chúng tôi rất tôn trọng, nhưng chúng tôi có đặt ở phần kết "nếu như giải pháp vẫn là giải pháp hy sinh lợi ích lớn nhất là an toàn của đất nước để phục vụ cho bên đối tác mà mình đã lỡ ký thì dân tộc Việt Nam này có lịch sử hàng nghìn năm sẽ là một dân tộc không khuất phục". Chúng tôi vẫn lắng nghe bởi vì chúng tôi là người dân, nhưng một khi người đứng đầu tỏ ra không tiếp nhận được cái tình cảm yêu nước tích luỹ từ hàng nghìn năm của dân tộc thì chính là các anh đối đầu với một vấn nạn rất lớn.

Mặc Lâm : Xin cám ơn Giáo sư Nguyễn Huệ Chi đã cho phép chúng tôi thực hiện cuộc phỏng vấn ngày hôm nay.

Bài đăng ngày 13/05/2009 Cập nhật lần cuối ngày 13/05/2009 15:45 TU

Công nhân Trung Quốc làm việc tại các dự án bauxit Tây Nguyên (DR)

“Như trên đã nêu, hiện nay ở Tây Nguyên chỉ có 2 dự án Tân Rai và Nhân Cơ là do ta tự đầu tư (chủ đầu tư là Tập đoàn nhà nước TKV) mà không phải là dự án liên doanh với nước ngoài. Nội dung bản kiến nghị cố tình xuyên tạc sự thật, mang tính kích động làm ảnh hưởng đến mối quan hệ tốt đẹp giữa Đảng và Nhân dân hai nước." Đây là lời ông Thứ trưởng Lê Dương Quang giải trình trong "Thông cáo báo chí" của Bộ Công Thương. Trong khi đó, ông Đoàn Văn Kiển thì bảo ông không có làm ở Nhân cơ , mà do công ty TQ làm, nên công ty ông không có trách nhiệm đánh giá tác động môi trường!

Ông Quang cho biết rằng dự án khai thác bauxite đã được duyệt trước khi có đạo luật đòi hỏi bản báo cáo về ảnh hưởng môi trường. Ông cũng nói rằng Bộ đã không thể đáp ứng yêu cầu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vào năm 2007, là phải có bản báo cáo [đánh giá tác động] môi trường đối với các mỏ khai thác.

Nhưng chắc ông không thuộc bài hay sao, hoặc dự án được duyệt trước 1993? Chứ điều 18 của bộ Luật môi trường ra từ ngày 27/12/1993 nêu rõ: "Tổ chức, cá nhân khi xây dựng, cải tạo vùng sản xuất, khu dân cư, các công trình kinh tế, khoa học, kỹ thuật, y tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, chủ dự án đầu tư của nước ngoài, hoặc liên doanh với nước ngoài, chủ dự án phát triển kinh tế - xã hội khác phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường để cơ quan quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường thẩm định."

Ông Quang còn cho biết: “Chúng tôi không thể trình ra bản báo cáo này vì trong lúc đó, chúng tôi không có tiền để thực hiện việc nghiên cứu.”

Ông không nghiên cứu mà còn lại lên tiếng xỉ vả các nhà trí thức, các chuyên viên về kỹ thuật môi trường là bị người khác sách động!!!

Tội nghiệp, ông Quang tự cắn vào lưỡi mình nhiều quá!!!

Nhưng, "Trong quá trình xét thầu, hồ sơ dự thầu của Công ty này đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu; Chalieco cam kết chuyển giao công nghệ sản xuất alumin tiên tiến." (trong "Thông cáo báo chí" của Bộ Công Thương)

Ơ hay, ông Quang này ngây thơ nhỉ! Chẳng khác nào anh hai xì-goỏng (sài gòn) lần đầu ra chợ Đông Xuân-Bắc qua, bị các chị phe dụ mua hàng, khoe hàng mình tốt (hàng Hồng Kông bên... hông chợ Bắc qua), là chụp mua ngay, còn bị "cắt cổ" nữa chứ!

Bauxite Việt Nam

Bản cập nhật 6:30 AM (GMT+7) 13-05-2009

Dịch từ bản tin của Thông tấn xã Đức

Hà Nội - Bộ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi Trường Việt Nam đã kết thúc chuyến thanh tra tình hình ở các mỏ bauxite gây nhiều tranh cãi, nhưng các viên chức hôm thứ Hai cho biết rằng vẫn chưa có tiến triển gì trong việc đánh giá tác động môi trường của các dự án như [các chủ dự án] đã hứa.

Tuần rồi, Bộ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi Trường Phạm Khôi Nguyên đã thị sát một vài địa điểm được phân vùng làm mỏ khai thác bauxite tại Tây Nguyên Việt Nam. Các mỏ bauxite - sẽ do công ty quốc doanh Trung Quốc, Aluminum Coporation of China Limited khai thác- đã bị dư luận chỉ trích vì lý do môi trường và an ninh quốc gia.

Vào cuối tháng Tư, Bộ Chính Trị - tổ chức lãnh đạo của Đảng CSVN - đã ra lệnh hoãn dự án khai thác này để chờ đợi bản báo cáo về ảnh hưởng môi trường.

Nhưng thứ trưởng Bộ Công Thương Lê Dương Quang đã nói với Thông tấn xã Đức (DPA) rằng bản báo cáo vẫn chưa có tiến triển gì.

Ông Quang nói rằng: “Chúng tôi dự tính sẽ thảo bản báo cáo này, nhưng chúng tôi chưa quyết định sẽ giao nhiệm vụ này cho đơn vị nào.”

Ông Quang cho biết rằng dự án khai thác bauxite đã được duyệt trước khi có đạo luật đòi hỏi bản báo cáo về ảnh hưởng môi trường. Ông cũng nói rằng Bộ đã không thể đáp ứng yêu cầu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vào năm 2007, là phải có bản báo cáo [đánh giá tác động] môi trường đối với các mỏ khai thác.

Ông Quang cho biết: “Chúng tôi không thể trình ra bản báo cáo này vì trong lúc đó, chúng tôi không có tiền để thực hiện việc nghiên cứu.”

Ông Đoàn Văn Kiển, chủ tịch HĐQT tập đoàn VINACOMIN, một đối tác của các dự án khai thác, nói rằng công ty của ông không chịu trách nhiệm nghiên cứu ảnh hưởng môi trường đối với các dự án do công ty Trung Quốc này điều hành.

Đại biểu Quốc Hội Nguyễn Lân Dũng, một giáo sư sinh học đã từng chỉ trích dự án khai thác, đã tán dương phản ứng của chính phủ trong vấn đề này, mặc dù việc nghiên cứu không có tiến triển gì.

Trong một chuyến viếng thăm thành phố cảng Hải Phòng vào thứ Bảy, ông Dũng đã bị các công dân chất vấn về dự án bauxite, và ông đã hứa với họ sẽ làm nghiêm việc đánh giá tác động môi trường và đảm bảo rằng các dự án sẽ tạo ra công ăn việc làm cho công nhân Việt Nam.

Các nhà khoa học đã lên tiếng phản đối dự án khai thác bauxite vì lý do môi trường. Kỹ nghệ khai thác quặng bauxite thải ra 5 tấn bùn đỏ cho mỗi tấn nhôm sàng lọc được.

Các nhà phê bình khác, kể cả vị đại tướng được tôn kính Võ Nguyên Giáp, thì chú tâm vào cái mà họ gọi là mối nguy hiểm đến an ninh quốc phòng khi cho phép công ty Trung Quốc tiếp cận Tây Nguyên, một vị trí mang tính quan trọng chiến lược.

Thêm vào đó, nhiều người than phiền việc các công ty Trung Quốc đã đem hàng nghìn nhân công thiếu kinh nghiệm vào nước để sử dụng thay vì thuê mướn nhân công người Việt tại địa phương.

Chủ trương của Bộ Chính Trị vào tháng Tư đòi hỏi những nhân công du nhập vào Việt Nam phải là những người có kinh nghiệm và những việc làm không cần kinh nghiệm phải được trao cho người Việt tại địa phương.

KD chuyển ngữ, Tqvn2004 hiệu đính

BXVN chỉnh lý

http://www.earthtimes.org/articles/show/268275,vietnam-environmental-review-of-chinese-run-bauxite-mines-stalled.html
http://www.asean-society.org/asia-pacific/vietnam-environmental-review-of-chinese-run-bauxite-mines-stalled/
http://www.monstersandcritics.com/news/asiapacific/news/article_1476388.php/Vietnam_environmental_review_of_Chinese-run_bauxite_mines_stalled_
http://eyugoslavia.com/featured/11/vietnam-environmental-review-of-chinese-run-bauxite-mines-stalled-227798/

Hanoi - Vietnam’s environment minister completed a fact-finding visit to controversial bauxite mines, but officials said Monday no progress has been made on a promised environmental review of the projects.Minister of Natural Resources and Environment Pham Khoi Nguyen visited several active and proposed bauxite mines in Vietnam’s Central Highlands region last week. The mines, to be operated by the Chinese state-owned Aluminium Corporation of China Limited, have drawn public criticism for environmental and security reasons.

In late April Vietnam’s Politburo, the Communist Party’s governing body, ordered the projects frozen pending an environmental impact report.

But Deputy Minister of Trade and Industry Le Duong Quang told the German Press Agency dpa no progress had been made on the report.

“We plan to produce this report, but we have not decided to assign it to any specific agencies,” Quang said.

Quang said the bauxite projects had been approved before a new law requiring environmental impact reports. He said the agency had been unable to meet Vietnamese Prime Minister Nguyen Tan Dung’s 2007 request for an environmental report on the mines.

“We could not produce this report because at that time, we did not have any money to carry it out,” Quang said.

Doan Van Kien, chairman of the Vietnam National Coal-Mineral Industries Group (VINACOMIN), a partner in the mining projects, said his company was not responsible for researching the environmental impact of the Chinese-run projects.

National Assembly deputy Nguyen Lan Dung, a biologist who has criticized the proposed mines, praised the government’s response to the issue despite the lack of progress on a study.

During a visit to the port city of Haiphong Saturday, Dung was confronted by citizens concerned about the bauxite projects and promised a strict review for environmental impact and to ensure they created jobs for Vietnamese workers.

Scientists have criticized the bauxite projects on environmental grounds. Bauxite mining generates five tons of caustic red sludge for each ton of aluminum ore it produces.

Other critics, including revered 97-year-old General Vo Nguyen Giap, have focused on what they term the national security risk of allowing Chinese companies access to the strategically important Central Highlands.

Still others have complained that the Chinese companies are importing thousands of unskilled Chinese laborers rather than hiring local Vietnamese workers.

The Politburo’s directive in April mandated that imported labor be confined to highly skilled workers and that unskilled jobs go to Vietnamese locals. (dpa)

(Viết tặng các vị đại biểu dự kỳ họp Quốc hội tháng 5 năm 2009)

Những người tự giác quan tâm đến việc nước đã có những phút hồ hởi, thở phào nhẹ nhõm khi được đọc những dòng này trong “Thông báo Kết luận số 245-TB/TW, ngày 24/4/2009 của Bộ Chính trị về quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng bauxite giai đoạn 2007-2015, có xét đến năm 2025″:

- Phát triển ngành công nghiệp khai thác bauxite, chế biến alumin, nhôm phải bảo đảm lợi ích trước mắt, lâu dài và bền vững của đất nước; có bước đi thích hợp, từ nhỏ đến lớn, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, bảo đảm hiệu quả kinh tế-xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái, an ninh, quốc phòng.

- Tây Nguyên là khu vực nhạy cảm, cần đặc biệt quan tâm đến vấn đề an ninh, quốc phòng cho cả trước mắt và lâu dài, đến môi trường tự nhiên và môi trường văn hóa.

- Tiếp thu các ý kiến đúng đắn của các đồng chí nguyên lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, các nhà khoa học, Ban cán sự Đảng, Chính phủ chỉ đạo rà soát, điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội của cả nước và khu vực Tây Nguyên trong từng thời kỳ; gắn với phát triển kết cấu hạ tầng, bảo đảm an sinh xã hội, phù hợp với nhu cầu thị trường trong nước và quốc tế để đạt hiệu quả toàn diện.

- Riêng Dự án Nhân Cơ, cần rà soát lại toàn bộ các vấn đề có liên quan, nhất là việc đánh giá hiệu quả kinh tế và tác động môi trường, nếu thực sự có hiệu quả và bảo đảm yêu cầu về bảo vệ môi trường thì mới tiếp tục triển khai thực hiện.

- Việc lựa chọn công nghệ là một nội dung quan trọng; yêu cầu là phải sử dụng thiết bị và công nghệ hiện đại trên thế giới.

- Chưa chủ trương bán cổ phần cho tổ chức và cá nhân nước ngoài; sử dụng lao động trong nước.

- Ban cán sự Đảng, Chính phủ chuẩn bị báo cáo vấn đề này với Ban Chấp hành Trung ương trong kỳ họp giữa năm 2009 và chỉ đạo việc chuẩn bị báo cáo Quốc hội trong phần báo cáo về kinh tế - xã hội năm 2009.

Giáo sư Nguyễn Ngọc Trân dù phê phán một cách rất rụt rè: “Như nhiều người, tôi cũng đã mong đợi Kết luận của Bộ Chính trị được đưa ra sớm hơn, bởi một lẽ dĩ nhiên, ra sớm hơn sẽ tốt hơn“, nhưng cũng đã hoan nghênh: “Nhưng điều chính yếu là các ý kiến phản biện đã được lắng nghe và nhờ vậy đã có những điều chỉnh quan trọng.”

Vậy mà, phút hồ hởi vui tin này tuồng như chỉ rất ngắn ngủi và đã qua đi khi chỉ vài ngày sau đó, trên hệ thống truyền thông, báo chí của Đảng, thấy xuất hiện nhiều bài viết, nhiều bản báo cáo, nhiều thuyết trình… hoá giải hầu hết các huấn thị trên kia.

Hóa ra, người ta bảo rằng họ đã am tường từ trước, đã làm đúng đắn từ trước tất cả rồi, Bộ Chính trị không nắm được gì nên cứ ” Khổ lắm, biết rồi, nói mãi!”.

Song, thực tế thì sao?

* Thứ trưởng Bộ Công thương Lê Dương Quang nói: “Trong lĩnh vực sản xuất alumina - nguyên liệu luyện nhôm thì tất cả các nhà sản xuất lớn trên thế giới đều áp dụng công nghệ Bayer, đã được khẳng định qua gần 100 năm nay. Hiện nay, Mỹ, Úc, Pháp đều áp dụng công nghệ này. Ý kiến cho rằng công nghệ lựa chọn đưa vào Nhân Cơ và Tân Rai không phải công nghệ gốc, công nghệ nguồn là không xác đáng. Chưa kể, suốt bao nhiêu năm qua, công nghệ này đã được cải tiến, nâng cấp, được hoàn thiện hơn. Cả 2 dự án Nhân Cơ và Tân Rai đều lựa chọn công nghệ Bayer hòa tách bauxite ở nhiệt độ 145 độ C - áp suất 5 atm cho hiệu suất hòa tách đạt 85,5% và hiệu suất thu hồi alumina toàn bộ đạt 83,6%.”

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Sơn nói: “Nhìn chung, bauxite của Tây Nguyên thuộc loại “phong hóa”, khác bauxite thuộc loại “sa khoáng” về nguồn ngốc địa chất. Như vậy, công nghệ và kinh nghiệm của nhà thầu về bauxite sa khoáng khác với công nghệ và kinh nghiệm về bauxite phong hóa. Chất lượng quặng bauxite: có ảnh hưởng rất quyết định đến tính khả thi về mặt kinh tế cũng như tính cạnh tranh của công nghệ được lựa chọn. Nhìn chung, công nghệ Bayer được áp dụng cho loại bauxite có chất lượng cao, có hàm lượng SiO2 thấp. …Theo đánh giá chung, chất lượng bauxite của VN thuộc loại thấp, So với bauxite của các nước trên thế giới, bauxite của Tây Nguyên thuộc loại chất lượng thấp nhất, đòi hỏi phải có thêm công đoạn tuyển rửa quặng nguyên khai để tăng modun silic, vì vậy tính cạnh tranh khi sử dụng công nghệ Bayer cũng là thấp.”

* Những người được hưởng lợi lớn từ Dự án Khai thác Bauxite Tây Nguyên ở Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) nói: “Hiện nay công ty chúng tôi đã tận thu được hơn 1,3 triệu tấn quặng bauxite. Tùy theo khu vực, có những nơi quặng nằm lộ thiên, có những nơi quặng nằm dưới lớp đất dày 0,5-3m. Chúng tôi dùng xe máy bốc hết lớp đất trên mặt đi, sau khi khai thác hết quặng bên dưới sẽ trả lại lớp đất về chỗ cũ và đảm bảo đất sẽ tốt hơn khi chưa khai thác quặng.”

Nhưng thực tế thì: tại Bảo Lộc (Lâm Đồng) có một mỏ bauxite nhỏ đã được khai thác hàng chục năm nay. Diện tích bị đào bới lên tới 36ha nhưng sau khi khai thác, chỉ 2ha trong số được hoàn thổ. Đất hoàn thổ ở đây cũng chỉ thấy trồng bạch đàn và keo, song ngay cả hai loại cây này cũng phát triển kém.

* Thông báo Kết luận số 245- TB/TW, ngày 24/4/2009 của BCT nêu: “Phát triển ngành công nghiệp khai thác bauxite, chế biến alumin, nhôm phải bảo đảm lợi ích trước mắt, lâu dài và bền vững của đất nước; có bước đi thích hợp.”

Một hội thảo khoa học nghiêm túc do GS. NGND Nguyễn Văn Chiển, Nguyên Phó Viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam, Chủ nhiệm chương trình Tây Nguyên I chủ trì, có sự tham gia của một số nhà khoa học, nhà văn hóa, nhà kinh tế có uy tín như: Nhà văn Nguyên Ngọc; GS.TSKH Đặng Trung Thuận, Chủ tịch Hội Địa hóa Việt Nam; GS.TS Trần Nghi, Chủ tịch Hội Trầm tích, tổng Hội Địa chất VN; GS.TS Phạm Duy Hiển, Nguyên Viện trưởng Viện Hạt nhân Đà Lạt; PGS.TS Khổng Diễn, Nguyên Viện trưởng Viện Dân tộc học; PGS.TS Hà Huy Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam; PGS.TS Trần Đình Thiên, Quyền Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam… đã khẳng định: “Việt Nam không nên quá vội vã trong việc khai thác Bauxit và xây dựng các nhà máy sản xuất Alumin để xuất khẩu, bởi giá trị của Alumin chỉ bằng 12% giá trị của Nhôm kim loại. Bauxit là tài nguyên không tái tạo, khi khai thác và sử dụng thì nó sẽ vĩnh viễn mất đi vì thế chúng ta không nên vội vàng lãng phí tài nguyên mà hãy để dành Bauxit đến khi có điều kiện (điện năng, công nghệ…) để sản xuất thành các sản phẩm có giá trị cao như nhôm và các sản phẩm nhôm. Bài học kinh nghiệm từ ngành than cho thấy sau bao nhiêu năm khai thác và xuất khẩu, đến nay Việt Nam đã phải tính đến việc nhập khẩu 3,5 triệu tấn than / năm từ Indonesia.”

Lại nữa, vì biết rằng quá trình oxy hóa của nhôm kim loại sẽ giải phóng một lượng nhiệt cực lớn, các nhà khoa học coi nhôm kim loại là vật tích năng lượng tiềm ẩn vô giá. Công nghệ nano nhôm đang được tích cực nghiên cứu triển khai. Bột nano nhôm được xếp đầu bảng về năng lực phản ứng và hiệu quả tích năng lượng cao. Chỉ vài ba thập kỷ nữa, khi công nghệ nano nhôm phát triển mạnh thì chính bauxite Tây Nguyên sẽ là nguồn năng lượng dự trữ khổng lồ cứu vãn tình hình đói năng lượng cho nước ta khi dầu mỏ, than… đều sẽ cạn kiệt.

Cho nên, muốn “bảo đảm lợi ích trước mắt, lâu dài và bền vững của đất nước” thì chưa nên xúc tiến đề án khai thác bauxite Tây Nguyên một cách ồ ạt như đang bắt đầu triển khai.

Tinh thần “Dân biết, dân bàn” dấy lên mạnh mẽ như vừa qua, đã đóng góp cho các nhà lãnh đạo những ý kiến hết sức xác đáng với đầy trí tuệ và tâm huyết nhẽ ra phải được những người lãnh đạo cao nhất chân thành cảm ơn và nhiệt liệt biểu dương.

Trớ trêu sao, người ta lại chỉ thị mở chiến dịch phản kích họ một cách rất tàn nhẫn!

- Báo Nhân Dân, số ra ngày 26-4-2009 đăng: “Cần cảnh giác và có thái độ rõ ràng, kiên quyết với những mưu toan chính trị hóa vấn đề của các thế lực thù địch, thiếu thiện chí, muốn chia rẽ nội bộ chúng ta; xuyên tạc sự thật, lợi dụng những tình cảm thiêng liêng trong trái tim, khối óc mỗi người để kích động hòng thực hiện những mưu đồ xấu xa của họ.”

- Tờ Tuần Việt Nam đăng: “Chúng ta không thể đồng tình và cần cảnh giác với lối phản biện có tính chất chia rẽ xã hội, thù địch và hằn học của những kẻ tiểu khí nhằm thỏa mãn những toan tính vụ lợi cá nhân, vì xét cho đến cùng đó chỉ là lối phản biện ‘té nước theo mưa‘ rất vô trách nhiệm và không có hiệu quả.”

- Báo cáo của Bộ Công Thương viết: “Cả ba nội dung trong kiến nghị (do giáo sư Nguyễn Huệ Chi, GSTS Nguyễn Thế Hùng, nhà giáo Phạm Toàn khởi xướng, đã thu thập được trên hai vạn chũ ký) đều không có cơ sở và không đúng tình hình thực tế. Hoàn toàn mang tính bịa đặt và kích động“. “Điều đáng buồn là các nhà khoa học, do thiếu thông tin, lại ký vào một bản kiến nghị sai trái như vậy.”

- Thứ trưởng Lê Dương Quang quy chụp các người phản biện là: “Rất kém xây dựng, hoàn toàn dựa trên những thông tin sai lệch, dựng chuyện, trầm trọng hóa, thậm chí mang tính kích động và bị các tổ chức phản động lợi dụng.”

Không kể các nhà báo có thể là được thuê viết, phát biểu của ông Lê Dương Quang phải được đánh giá là hàm hồ và hỗn xược. Chẳng nhẽ bao nhiêu tên tuổi như: đặc đẳng công thần Võ Nguyên Giáp; những trí thức lão trượng như Nguyên Ngọc, Nguyễn Văn Chiển, Hoàng Tụy, Trần Văn Khê, Nguyễn Trung…; những lão tướng cách mạng như Nguyễn Trọng Vĩnh, Đồng Sĩ Nguyên…; những nhà khoa học trứ danh như Nguyễn Thanh Sơn, Phan Đình Diệu, Chu Hảo, Lê Văn Cương, Hà Sĩ Phu, Nguyễn Quang A, Lê Đăng Doanh…; những nhà văn, nhà báo nổi tiếng như Dương Tường, Bùi Minh Quốc, Trần Văn Thủy, Hoàng Hưng, Phạm Đình Trọng, Lê Phú Khải…; những trí thức giầu lòng yêu nước đang ở nước ngoài như Ngô Bảo Châu, Ngô Vĩnh Long, Trần Văn Thọ, Trịnh Xuân Thuận, Vũ Quang Việt… cùng hàng trăm, hàng vạn người đã đứng tên trong các bản Kiến nghị đề ngày 3 tháng 3 năm 2009 và Kiến nghị đề ngày 17 tháng 4 năm 2009 không đủ làm cho ông thứ trưởng hậu sinh này dù không còn đức khiêm tốn vẫn cần phải biết nghiêm túc lắng nghe và thận trọng trước khi nói sao?

Cũng thật đáng tiếc là ngay cả giáo sư Nguyễn Ngọc Trân dù biết thừa nhận “những ý kiến lạc lõng này chỉ càng làm sáng hơn các phản biện xây dựng và khách quan” vẫn nói như để trả ơn những ai đã cơ cấu mình vào làm đại biểu Quốc hội: “trong thời gian qua, bên cạnh những ý kiến phản biện tâm huyết và khoa học của các giới, đã có những phát biểu mang tính xuyên tạc của một số người muốn lợi dụng vấn đề bô-xít để kích động, chia rẽ dân tộc“! (Có thể đúng như giáo sư nói: “đã có những phát biểu mang tính xuyên tạc của một số người muốn lợi dụng vấn đề bô-xít để kích động, chia rẽ dân tộc“, tuy nhiên số ý kiến như thế có là bao và đáng kể gì.)

Thật ra thì, không ai lạ gì cái ngón nghề sở trường này của nhà cầm quyền. Mồi khi bị búa dìu dư luận chĩa mũi nhọn phê phán quyết liệt vào, họ thường vẽ ra một bóng ma ghê rợn để hù dọa nhân dân, đồng thời dùng đó vừa làm khiên chắn cho họ, vừa để đánh lạc mục tiêu.

Trong khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thành khẩn hứa sẽ trình Quốc hội các dự án khai thác bauxite ở Đak Nông và Lâm Đồng thì chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng lại phủi bỏ: “Dự án Nhân Cơ có tổng vốn đầu tư hơn 600 triệu đôla, chưa thuộc dự án phải đặt dưới sự giám sát của Quốc hội.”

Là chủ cơ quan lập pháp của Nhà nước nhưng phải chăng ông Trọng không nhớ rằng theo Nghị quyết của Quốc hội, bất cứ dự án, công trình quan trọng quốc gia nào thuộc về một trong năm tiêu chí sau đây thì đều phải được Quốc hội duyệt xét:

1 - Quy mô vốn đầu tư từ hai mươi nghìn tỷ đồng Việt Nam trở lên đối với dự án, công trình có sử dụng từ ba mươi phần trăm vốn nhà nước trở lên;

2 - Dự án, công trình có ảnh hưởng lớn đến môi trường hoặc tiềm ẩn khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường;

3 - Dự án, công trình phải di dân tái định cư từ hai mươi nghìn người trở lên ở miền núi, từ năm mươi nghìn người trở lên ở các vùng khác;

4 - Dự án, công trình đầu tư tại địa bàn đặc biệt quan trọng đối với quốc gia về quốc phòng, an ninh hoặc có di tích quốc gia có giá trị đặc biệt quan trọng về lịch sử, văn hóa;

5 - Dự án, công trình đòi hỏi phải áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt cần được Quốc hội quyết định.

Dự án Khai thác Bauxite Tây Nguyên không rơi vào điều quy định số 1 nhưng vào điều 2 và điều 4.

Trong buổi tiếp xúc với cử tri quận Ba Đình ngày 4 tháng 5 vừa qua, ông Trọng còn quả quyết rằng: chủ trương khai thác bauxite ở Tây Nguyên “đã được thống nhất trong các Nghị quyết 9, 10 của Đảng“.

Ông Trọng đã ngụy biện!

Văn kiện Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ IX còn ghi đó: “Khai thác chế biến các loại khoáng sản: phát triển công nghiệp khai thác bauxite, luyện alumin và chế biến nhôm theo một trong hai phương án: sản xuất 300 nghìn tấn/năm alumin để điện phân 75 nghìn tấn nhôm sử dụng trong nước; sản xuất 1 triệu tấn alumin cho xuất khẩu, giai đoạn sau nâng lên 3 triệu tấn. Đầu tư khai thác và tuyển quặng đồng, khai thác inmênit, đá quý, vàng, đất hiếm; xây nhà máy luyện kẽm Thái Nguyên, luyện đồng ở Lào Cai.”

Không hề nói khai thác bauxite ở Tây Nguyên, càng không hề nói phải đưa Trung Quốc vào Tây Nguyên.

Vậy mà trong chuyến đi Trung Quốc năm 2008 Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã thỏa thuận: “Hai bên tích cực ủng hộ và thúc đẩy các doanh nghiệp của hai nước hợp tác lâu dài cùng có lợi trong các lĩnh vực cơ sở hạ tầng, công nghiệp chế tạo, phát triển nguồn nhân lực, năng lượng, chế biến khoáng sản và các lĩnh vực quan trọng khác. Hai bên tăng cuờng hợp tác trong các dự án như: Bauxite Đắc Nông, các dự án trong khuôn khổ ‘Hai hành lang, một vành đai kinh tế’ và các dự án lớn khác. Hai bên khẳng định tăng cường hợp tác trong các cơ chế kinh tế khu vực, liên khu vực và quốc tế như Tổ chức Thương mại Thế giới.“

Sao ông Nông Đức Mạnh lại làm như vậy!

Trước khi quyết định mời Trung Quốc vào làm bauxite ĐakNông ông đã bàn kỹ ở Trung ương chưa? Đã tham khảo ý kiến các nhà khoa học chưa? Đã thông qua Quốc hội chưa?

Cho nên người ta thấy đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc đã nén một tiếng thở dài, nghẹn ngào thốt lên: chuyện ấy đã an bài!

Có ai đó đặt câu hỏi: ông Mạnh đã bị lừa, hay đã bị mua? Hay là cả hai?

Không bị lừa thì không thể nào lại dại dột như thế!

Bị mua thì có thể bằng cả hai giá. Cái giá chính trị: lời hứa bảo vệ ngai vàng. Và cái giá tài chính không biết là bao nhiêu?

(Dân gian truyền tụng: “Theo Tàu mất nước, theo Mỹ mất Đảng”. Khẩu lệnh “thiên đình”: “Trung với Đảng” (chứ không phải “Trung với Nước” như lời Hồ Chủ tịch). Có nghĩa là thà mất Nước chứ quyết không để mất Đảng! Mất Tổng Bí thư tức là mất Đảng chăng?).

Vậy là ông Mạnh đã đặt Đảng vào thế kẹt của “chuyện đã rồi”. Làm theo lời khuyến dụ chân chính để bảo vệ quyền lợi Tổ quốc thì Tổng Bí thư thất hứa với Bắc triều. E rằng, vấn đề không chỉ là danh dự và uy tín.

Cho nên, chẳng cần bàn thảo thêm nữa làm gì. Như tiếng “Sát Thát” ngày nào, toàn dân Việt Nam hãy hô xé trời khẩu lệnh này: “Không được cho Trung Quốc vào Tây Nguyên!“

“Không được cho Trung Quốc vào Tây Nguyên”, bởi đã thêm một lần ta nghe lời căn dặn thiết tha hôm Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến thăm Võ Đại tướng nhân kỷ niệm 55 năm chiến thắng Điện Biên Phủ: “Rất mong các đồng chí lưu tâm đến chuyện khai thác bauxite Tây Nguyên. Đây là địa điểm chiến lược quan trọng của đất nước, có ý nghĩa quan trọng về quốc phòng an ninh không chỉ với Việt Nam mà cả với Đông Dương.“

Tây Nguyên đã từng là hậu cứ giúp vua Quang Trung chống quân Thanh và từ đây tấn công đè bẹp Chiêm Thành khi người ta muốn tạo thế gọng kìm giúp nhà Thanh quấy phá nước ta.

Tây Nguyên đã tạo thế chân kiềng kết nối ta với các nước bạn Lào và Campuchia trong suốt mấy cuộc kháng chiến vừa qua.

Tây Nguyên đã khởi đầu cuộc tháo chạy của quân đội Mỹ và mở màn cho chiến dịch dẫn đến đại thắng 1975.

Các nhà quân sự Pháp đã đánh giá: “Tây Nguyên là xương sống Việt Nam và là chỗ dựa không gì hơn của đất nước này. Nếu mất nó là Việt Nam mất nước, nếu giữ vững nó thì không kẻ thù nào có thể đánh bại được họ.”

Vậy mà, ai không thể không giật mình thảng thốt khi nghe thiếu tướng PGS TS Lê Văn Cương, đương kim viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học Công an thông báo: “Hiện nay Trung Quốc đã thuê một vùng đất rộng lớn ở tỉnh Munbunkiri, sát biên giới tỉnh Đắc Nông với thời gian 99 năm và Trung Quốc đã làm chủ các dự án lớn ở tỉnh Atapư, cực nam của Lào, giáp với Việt Nam và Campuchia (tại Ngã ba Đông Dương)”.

Và, thiếu tướng cảnh báo khẩn thiết: “Đây là hậu họa khôn lường đối với an ninh quốc gia. Không rõ những người quyết định cho Trung Quốc vào Tây Nguyên có biết điều này không?”

Người ta không chỉ lo lắng mà còn rất nghi ngại. Đúng như tâm trạng của nhà văn Nguyên Ngọc: “Theo tôi, người ta vẫn giữ ý định của người ta muốn làm vì do những áp lực hay do những cái gì đấy… cho nên cái thông báo (ngày 24/4/09 của BCT) nó cũng phản ánh một sự giằng co.”

Không nghi ngờ sao được khi, cho đến 24 tháng 4 năm 2009 Bộ Chính trị còn thông báo: “Chưa chủ trương bán cổ phần cho tổ chức và cá nhân nước ngoài; sử dụng lao động trong nước“, vậy mà cờ quạt, biểu ngữ Trung Quốc đã trưng đỏ Tây Nguyên.

Người ta bảo số Trung Quốc mới kéo vào Tây Nguyên chỉ khoảng 600, nhưng có nguồn tin cho biết đã lên tới hàng ngàn. Phóng viên báo Nhân Dân ở Tân Rai viết trong báo cáo: “Hầu hết số lao động Trung Quốc đang có mặt tại công trình là lao động phổ thông.”

Chính trung tướng Đồng Sĩ Nguyên cũng vô cùng bức xúc: “Tại sao có chuyện dự án nước ngoài thắng thầu và đưa lao động phổ thông của nước họ vào làm việc ngang nhiên tại Việt Nam, kể cả trường hợp không có giấy phép lao động?”

Người Việt Nam rất nể trọng nước Trung Hoa láng giềng khổng lồ đã từng sớm có nền văn minh cổ đại huy hoàng; cũng rất yêu một dân tộc tài hoa, cần mẫn đã từng có lúc chia ngọt sẻ bùi, nhưng trước những hành vi xâm lấn không chỉ Biển Đông với các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, mà cả thác Bản Giốc, suối Phi Khanh (Mục Nam Quan)… với thái độ trịch thượng, bằng những thủ đoạn vừa quỷ quyệt, vừa đê tiện thì không thể không cảnh giác và sẵn sàng đối phó.

Nhưng, không hiểu sao người ta lại lén lút đưa Trung Quốc vào Tây Nguyên và khẩn trương kiến tạo con đường cao tốc rộng rãi nhất, hiện đại nhất Việt Nam dẫn thẳng từ Trung Quốc đến thủ đô Hà Nội?

Đất nước này thực ra đã và đang chịu sự “đô hộ mềm” của Trung Quốc qua huấn thị: “Việt Nam không nên sốt sắng gia nhập WTO” (mà phải để cho Trung Quốc vào trước đã). Huấn thị này được cơ quan tình báo Hoa hải ngoại truyền qua Báo cáo của Bộ Quốc phòng (thực chất là của Tổng cục II) tại Hội nghị Quân ủy Trung ương mở rộng ngày 24 tháng 8 năm 2004. (Vì những huấn thị kiểu như thế, mặc dù Thủ tướng Phan Văn Khải đã sang đến New Zeeland chuẩn bị ký kết thỏa ước Việt Nam-Hoa Kỳ, mở đường cho Việt Nam vào WTO, vẫn bị TBT Lê Khả Phiêu điện sang bắt phải đình hoãn. Cho nên, đâu phải chỉ Mỹ can thiệp vào nội bộ Việt Nam!)

Qua cái gọi là cùng chung ý thức hệ. Qua các hội nghị, hội thảo song phương Trung-Việt về Văn hóa-Tư tưởng-Lý luận.

Qua chủ trương: “Hai bên cùng lập nhiều cơ chế hợp tác giữa các bộ, ngành, giữa các địa phương giáp biên giới hai nước, đặc biệt là cơ chế Ủy ban Chỉ đạo hợp tác song phương để chỉ đạo và điều phối sự hợp tác Việt Nam-Trung Quốc trên tất cả các lĩnh vực.” (Thông cáo chung Việt Nam - Trung Quốc nhân chuyến thăm của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh cuối tháng 5 năm 2008)

Qua “Đường dây nóng giữa các nhà lãnh đạo”… (Có người còn bảo Trung Quốc tác động cả vào cơ cấu nhân sự cấp cao của ta, cụ thể như trường hợp Nguyễn Chí Vịnh.)

Trong bài viết đăng trên tập san Tổ Quốc số 63, luật sư Trần Lâm nêu kiến nghị giải pháp tách ĐCSVN làm hai. Tạm hình dung là sẽ có một Đảng Tiến bộ và một Đảng Bảo thủ. Sáng kiến này kể ra rất hay. Có điều e ngại là ngộ nhỡ xẩy ra tình trạng Đảng Tiến bộ dồn Đảng Bảo thủ vào thế sống còn thì có thể chăng sẽ có lời mời, và… xe tăng, thiết giáp Trung Quốc sẽ rầm rập trên đường cao tốc hiện đại nhất Việt Nam kia để không chỉ đến Hà Nội mà còn nhanh chóng phối hợp cùng cánh quân Trung Quốc Tây Nguyên tiến qua Sài Gòn (không cần lập căn cứ địa đầu tiên ở Thanh Hóa quê tôi như bản kế hoạch tác chiến đã công bố trên các mạng Trung Quốc hồi năm ngoái).

Julius Fučík đã từng tha thiết: “Nhân loại hỡi, tôi yêu tất cả mọi người, các bạn hãy cảnh giác“.

Không phải chỉ thế hệ trẻ cần thức tỉnh. Hỡi các bạn già chúng ta, dù sức tàn lực kiệt, hãy cứ vẫn phải mang tinh thần dũng sĩ mà soi xét, mà suy ngẫm và sẵn sàng hành động.

Sự tưởng tượng kỳ quái kia mong sao chỉ là hoang tưởng. Nhưng, không thể không đề phòng, không thể không sẵn sàng, bởi thực tế trước mắt đã cho ta thấy chỉ riêng chuyện bauxite thôi mà ta đã phải đặt vấn đề “Bauxite, hay vận mệnh đất nước”!

Hà Nội 9 tháng 5 năm 2009

© 2009 Nguyễn Thanh Giang

Nguồn: http://www.talawas.org/?p=4341